«پول نداریم، قسط میدهیم!»؛ روایت یک اقتصاد
آگوست 30, 2026بحران فقط گرانی نیست؛ وقتی مردم آیندهای برای خود نمیبینند.
آگوست 30, 2026
دکتر سعید صیاد
سخنگوی صنعت برق با اعلام وضعیت هشداردهنده مصرف انرژی در کشور گفت: سهم وسایل سرمایشی و کولرها از مصرف برق به ۳۵ هزار مگاوات رسیده که این عدد معادل کل مصرف برق کشور مصر یا مجموع مصرف ۶ کشور همسایه است.
برای مقایسه، اوج مصرف برق ترکیه حدود ۵۹ هزار مگاوات و عراق حدود ۴۸ هزار مگاوات است؛ یعنی کل مصرف برق ایران در اوج بار، با وجود جمعیت و وسعت قابلتوجه کشور، از این کشورها کمتر است و مقایسه کردن ۳۵ هزار مگاوات مصرف کولر با «مصرف ۶ کشور» میتواند تصویر گمراهکنندهای به مردم بدهد.
مشکل همینجاست؛ وقتی آمار بدون توضیح درباره بازه زمانی، نوع مصرف و معیار مقایسه اعلام میشود، بهجای اینکه مسئله را روشن کند، میتواند افکار عمومی را منحرف کند و بخش بزرگی از مسئولیت ناترازی برق را متوجه مصرفکننده نشان دهد.
مگر مردم کشورهای دیگر کولر و وسایل سرمایشی ندارند؟
چرا در آن کشورها با وجود مصرف بالای برق، بحث فقط به «کولر مردم» خلاصه نمیشود؟
از طرف دیگر، ایران با کشورهای همسایه تبادل و صادرات برق دارد؛ هرچند در دوره ناترازی، صادرات بسیار محدود شده و حتی در مقطعی حدود ۱۵۰ مگاوات صادرات در برابر ۴۵۰ مگاوات واردات اعلام شده است.
پس مسئله را باید عمیقتر دید:
– راندمان پایین بسیاری از وسایل سرمایشی
– ساختمانهای غیربهینه و عایقبندی ضعیف
– تلفات و فرسودگی شبکه
– کمبود سرمایهگذاری در نیروگاه و شبکه انتقال
– مدیریت مصرف صنایع و مشترکان بزرگ
و سیاستهای صادرات و واردات برق
همه اینها بخشی از پازل ناترازی برق هستند.
صرفهجویی مردم لازم است؛ اما اینکه هر سال فقط به مردم بگوییم «کولر کمتر روشن کنید»، سادهترین بخش ماجراست.
آیا ارائه چنین مقایسههایی بدون توضیح دقیق، واقعاً برای آگاهی مردم است یا برای فریب افکار عمومی و انداختن بار مسئولیت ناترازی بر دوش مردم؟